23 Μάρτιος 2019

RSS Facebook Twitter

Διαβάστε επίσης

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ

Παρασκευή, 08 Μάρτιος 2019 11:29

«Μία αιωνιότητα και μια μέρα» στην Οικία Σαλέμ

Η  φθορά  του  χρόνου  αγγίζει  και  τις  καρδιές  των  κτηρίων.

Της  Ρεβέκκας  Τουχτίδου

Η  Θεσσαλονίκη  είναι  μια  πόλη  με  μεγάλη  ιστορία. Μέσα  από  την  ιστορία  η  πόλη  έχει  κληρονομήσει  και  κτήρια  από  εποχή  σε  εποχή,  που  δεν  έχουν  παραδώσει  ακόμα  τα  όπλα  τους  ενάντια  στο  χρόνο.

Στέκονται  επιβλητικά  με  κύρος  σε  κεντρικές  οδούς, αλλά  και  σε  στενά  που  δεν  τους  επιτρέπουν  να  περνούν  απαρατήρητα.

Κάποια  κτήρια  μέχρι  και  σήμερα  χρησιμοποιούνται  με  τον  σεβασμό  που  τους  αξίζει  από  το  κράτος. Αλλά  και  αξιοποιήθηκαν  από  ιδιώτες  για  την  δημιουργία  καφετεριών  με  ιδιαίτερες  διακοσμητικές  ιδέες. Υπάρχουν  όμως  και  τα  κτήρια  που  παλεύουν  μόνα  στην  κακοκαιρία  και  στις  κακόβουλες  πράξεις  κάποιον  ανθρώπων  που  καταπατούν  την  διακριτικότητα  τους.

Αυτά  τα  κτήρια  αποδεικνύουν  κάθε  μέρα  τα  γερά  θεμέλια  που  τα  κρατούν  στο  έδαφος. Ένα  από  αυτά  είναι  η  Βίλα  Τζεμποργά  ή  γνωστή  ως  Οικία  Σαλέμ, την  οποία  έχτισε  ο  Ξενοφώντας  Παιονίδης, διάσημος  αρχιτέκτονας  της  εποχής, έπειτα  από  έκκληση  του  εμπόρου  Τζεμποργά  το  1878. Η  Βίλα  στέκει  αγέρωχη  στην  οδό  της  Βασιλίσσης  Όλγας  20. 

Η  καθηλωτική  εμφάνιση  της  Βίλας  Τζεμποργά  στην  ταινία  «Μία  αιωνιότητα  και  μια  μέρα» του  Θεόδωρου  Αγγελόπουλου

Το  αρχιτεκτονικό  αριστούργημα  του  Ξενοφώντα  Παιονίδη, πέρα  από  τις  ένδοξες  μέρες  του  έπειτα  της  δημιουργίας  του, για  όσο  καιρό  υπήρξε  κατοικημένο. Επιλέχτηκε  και  για  την  ταινία  του  Θεόδωρου  Αγγελόπουλου, «Μια  αιωνιότητα  και  μια  μέρα»  του  1998 , ως  αρχική  κατοικία  του  πρωταγωνιστή. Μία  τελείως  διαφορετική  μορφή  από  εκείνη  του  “σήμερα”. Με  χρώματα  στο  εξωτερικό  του  αλλά  και  με  τον  περιποιημένο  κήπο  του, αναδεικνύει  την  χαμένη  ομορφιά  που  της  λείπει   στο  παρόν. 

Η  ιστορία  ακολουθεί  τον  Αλέξανδρο, έναν  μεσήλικα  συγγραφέα  ο  οποίος  ασχολείται  με  ένα  ημιτελές  ποίημα  του  Διονύσιου  Σολωμού «Ελεύθεροι  Πολιορκημένοι». Ψάχνοντας  τις  λέξεις  που  χρειαζόταν  για  να  ολοκληρώσει  το  ποίημα  του, οι  λέξεις  που  βρίσκει  μπαίνουν  με  μοναδικό  τρόπο  στο  παζλ  της  συμπλήρωσης  του  ημιτελούς  δημιουργήματος  και  στιγματίζουν  τη  ζωή  του  ίδιου  του  Αλέξανδρου.

Αλλά  ο  χρόνος  του  πρωταγωνιστή  στη  ζωή  λιγοστεύει, το  μόνο  που  του  έχει  απομείνει  είναι  οι  αναμνήσεις, ο  απολογισμός  μιας  ζωής, γεμάτης  ανεκμετάλλευτες  ευκαιρίες  και  λάθος  επιλογές. Μία  τυχαία  συνάντηση  όμως  θα  ανατρέψει  το  νόημα  των  τελευταίων  ημερών  του. Θα  συναντήσει  ένα  μικρό  άστεγο  αγόρι. Ένα  παιδί  των  φαναριών.  Προσκολλάται  στο  μικρό  αγόρι, αναβάλλει  την  «αναχώρησή»  του  και  παρατείνει  την  αιωνιότητα  κατά  μία  μέρα. Θέλοντας  να  μεταφέρει  τις  γνώσεις  του  στο  άστεγο  παιδί, να  αφήσει  τα  ίχνη  του  πάνω σε  κάποιον, μέσα  από  το  βλέμμα  του  οποίου  θα  σωθεί  και  εκείνος  που  θα  φύγει.

Η  ιστορία  της  Οικίας  Σαλέμ   και   η  σημερινή  μοναχική  της  κατάσταση

Έπειτα  από  τον  έμπορο  Τζεμποργά  η  βίλα  πέρασε  στα  χέρια  της  Ελβετής  Άννας  Εβελμάν- Όλμαν  το  1886. Λίγα  χρόνια  αργότερα  το  1894  αγοράστηκε  από  έναν  διάσημο  δικηγόρο  της  πόλης  και  εξέχον  μέλος  της  Εβραϊκής  κοινότητας, τον  Εμμανουέλ  Ραφαήλ  Σαλέμ. 

Το  1915, μισθώθηκε  από  την  Ιταλική  Κυβέρνηση  αφού  ο  Σαλέμ  άρχισε  να  κατοικεί  στο  Παρίσι. Στην  επιβλητική  βίλα  στεγαζόταν  το  Ιταλικό  Προξενείο. Ο  καταστροφικός  σεισμός  του  1978  όμως  έγινε  αιτία  για  την  εγκατάλειψη  του  κτηρίου. Το  κτήριο  δεν  παρουσίασε  στατικές  βλάβες  αλλά  το  προξενείο  μεταφέρθηκε. Αργότερα   το  1984  πραγματοποιήθηκαν  εργασίες  για  την  συντήρηση  του, αλλά  δεν  προχώρησαν  παραπάνω  και  έτσι  η  Οικία  Σαλέμ  παρέμεινε  εγκαταλελειμμένη.

Δύο  χρόνια  πριν   όμως  το  υπουργείο  εξωτερικών  της  Ιταλίας, δημοσιοποίησε  δια  μέσω  της  Ιταλικής  Πρεσβείας  στην  Αθήνα  πρόσκληση  ενδιαφέροντος  για  την  πώληση  της  Βίλας  Τζεμποργά. Υπάρχει  ακόμα  ελπίδα  για  αξιοποίηση  όπως  συνέβη  και  με  άλλα  κτήρια  που  διατηρούν  με  νεοκλασικό  τρόπο  την  ομορφιά  τους,  απλά  με  μια  πιο  μοντέρνα  “ματιά”. 

Σήμερα  ενώ  είναι  μισό διαλυμένη, κλειδωμένη, με  τα  παράθυρά  της  ανοιχτά  για  να  αναπνέει  τον  αέρα  της  Θάλασσας, όσοι  περνούν  από  εκεί  και  δίνουν  στην  Βίλα  Τζεμποργά  ή  αλλιώς  Οικία  Σαλέμ  την  προσοχή  που  της  αξίζει. Τη  φωτογραφίζουν. Απαθανατίζουν  την  ομορφιά  της  ακόμα  και  αν  τα  χρόνια  την  αδίκησαν.

blog comments powered by Disqus
thesspress

thesspress

info@thesspress.gr