18 Δεκέμβριος 2017

RSS Facebook Twitter

Τετάρτη, 06 Δεκέμβριος 2017 22:00

Πώς η Πορτογαλία καθάρισε (και) με τα ναρκωτικά

Αν είναι η ίδια η Πορτογαλία «Πορτογαλία του Νότου» και αφού «Δανία του Νότου» δεν πρόκειται να γίνουμε ποτέ, τότε ποιο μοντέλο απομένει να αντιγράψουμε;

Αυτή τη φορά, πάντως, δεν είναι οι οικονομικές επιδόσεις της χώρας της Ιβηρικής, η έξοδός της από τα Μνημόνια και ο ζηλευτός συνδυασμός λιτότητας και παροχών που κατάφερε να εφαρμόσει η χώρα. Είναι η πολιτική της απέναντι στα ναρκωτικά – και δεν μας αφορά λιγότερο εάν φέρει κανείς στο μυαλό του τις εικόνες στο κέντρο της Αθήνας.

Όταν εμφανίστηκαν τα ναρκωτικά στην Πορτογαλία, γράφει ο Guardian, σάρωσαν τα πάντα. Ήταν η δεκαετία του 1980, και από τη στιγμή που ένας στους δέκα ανθρώπους – τραπεζίτες, φοιτητές, ξυλουργοί, κοσμικοί, ανθρακωρύχοι – είχε πέσει στα βάθη της χρήσης της ηρωίνης,  η Πορτογαλία βρέθηκε σε κατάσταση πανικού.

Ο Αλβάρο Περέιρα εργαζόταν ως οικογενειακός γιατρός στο Ολχάο στη Νότια Πορτογαλία. «Οι άνθρωποι έπαιρναν τη δόση τους στο δρόμο, σε πλατείες, σε κήπους» λέει. Η κρίση άρχισε από το νότο. Η δεκαετία του 1980 ήταν μια ευημερούσα περίοδος για το Ολχάο. Αλλά μέχρι το τέλος της δεκαετίας, η ηρωίνη άρχισε να εκβράζεται στις ακτές της περιοχής.

Εν μία νυκτί, έγινε μία από τις πρωτεύουσες των ναρκωτικών της Ευρώπης: ένας στους εκατό Πορτογάλους πάλευε με την εξάρτηση από την ηρωίνη εκείνη την εποχή, αλλά ο αριθμός ήταν ακόμη υψηλότερος στο νότο. Οι τίτλοι στον τοπικό Τύπο έκρουαν τον κώδωνα του κινδύνου σχετικά με τους θανάτους από υπερβολική δόση και την αύξηση της εγκληματικότητας.

Το ποσοστό μόλυνσης από τον ιό HIV στην Πορτογαλία ήταν το υψηλότερο στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Ο Περέιρα υπενθύμιζε στους απελπισμένους ασθενείς και τις οικογένειες τους να απευθύνονται συνεχώς σε αυτόν,  είτε ήταν τρομοκρατημένοι, μπερδεμένοι, είτε ικέτευαν για βοήθεια. «Ενεπλάκην», είπε, «μόνο και μόνο επειδή διακατεχόμουν από άγνοια».

Και πράγματι, τότε υπήρχε μεγάλη άγνοια: Επειτα από σαράντα χρόνια αυταρχικής διακυβέρνησης υπό τον Αντόνιο Σαλαζάρ, η εκπαίδευση είχε κατασταλεί,  τα  εκπαιδευτικά ιδρύματα είχαν αποδυναμωθεί και το όριο ηλικίας που επέτρεπε την εγκατάλειψη του σχολείου είχε μικρύνει. Μια στρατηγική που αποσκοπούσε να κρατήσει τον πληθυσμό πειθήνιο.

Η χώρα ήταν κλειστή στον έξω κόσμο, οι άνθρωποι έχασαν το τρένο των πειραματισμών και των πολιτιστικών ρευμάτων της δεκαετίας του 1960.

Όταν η χούντα έπεσε το 1974 με την Επανάσταση των Γαρυφάλλων, η Πορτογαλία εκτέθηκε ξαφνικά σε νέες αγορές και επιρροές. Στο παλαιό καθεστώς, η Coca-Cola ήταν απαγορευμένη και για την κατοχή ενός αναπτήρα χρειαζόταν άδεια. Όταν η μαριχουάνα και η ηρωίνη άρχισαν να κατακλύζουν τη χώρα, τη βρήκαν εντελώς απροετοίμαστη.

Και να πώς έγινε το θαύμα: Το 2001, σχεδόν δύο δεκαετίες μετά την τυχαία εξειδίκευση του Περέιρα στον εθισμό των ναρκωτικών, η Πορτογαλία έγινε η πρώτη χώρα που αποποινικοποίησε την κατοχή και την κατανάλωση όλων των παράνομων ουσιών. Τα επόμενα χρόνια παρατηρήθηκαν θεαματικές μειώσεις της  χρήσης ναρκωτικών, του ιού HIV και της ηπατίτιδας, των θανάτων από υπερβολική δόση, του εγκλήματος που σχετίζεται με τα ναρκωτικά και των ποσοστών φυλάκισης.

Θα ήταν παραπλανητικό, ωστόσο, να πιστωθούν αποκλειστικά αυτά τα θετικά αποτελέσματα σε μια νομοθετική αλλαγή. Τίποτα δεν θα είχε συμβεί χωρίς μια τεράστια πολιτισμική στροφή. Ο νόμος ήταν απλώς μια αντανάκλαση των μετασχηματισμών που είχαν ήδη γίνει σε κόμματα, κλινικές, φαρμακεία και στις συζητήσεις γύρω από τα οικογενειακά τραπέζια σε όλη τη χώρα. Συζητήσεις ανοικτές, χωρίς ιδεοληψίες και εμμονές.

Μάλλον στο ανοικτό πνεύμα βρίσκεται η λύση – από τα ναρκωτικά έως την οικονομία.

 

 

[protagon.gr]

blog comments powered by Disqus
thesspress

thesspress

info@thesspress.gr