24 Αύγουστος 2017

RSS Facebook Twitter

Τρίτη, 08 Αύγουστος 2017 11:15

ΕΣΠΑ: Ούτε ένα ευρώ στους νέους επιχειρηματίες

Της Σοφίας Χριστοφορίδου

Χιλιάδες νέοι εν δυνάμει επιχειρηματίες περιμένουν υπομονετικά εδώ και έναν χρόνο να βγει… λευκός καπνός και να μάθουν αν τελικά και πότε θα πάρουν μια επιδότηση από το ΕΣΠΑ, για να δημιουργήσουν τη δική τους δουλειά. Επί έναν χρόνο όχι μόνο δεν εκταμιεύτηκε ούτε ένα ευρώ, αλλά σε ορισμένες περιπτώσεις δεν ολοκληρώθηκε καν η αξιολόγηση των προτάσεων.

Στα τέλη Ιουλίου 2016 ο αρμόδιος υφυπουργός Αλέξης Χαρίτσης δήλωνε ικανοποιημένος από τον αριθμό των αιτήσεων που είχαν υποβληθεί σε τέσσερις δράσεις του προγράμματος επιχειρηματικότητας του ΕΣΠΑ (Επιχειρησιακό Πρόγραμμα Ανταγωνιστικότητα, Επιχειρηματικότητα και Καινοτομία/ΕΠΑΝΕΚ) και διαβεβαίωνε ότι η διαδικασία της αξιολόγησης θα είχε ολοκληρωθεί τον Σεπτέμβρη του 2016, ώστε «να μπορέσουμε να χρηματοδοτήσουμε τις επενδύσεις ήδη μέσα στο 2016».
Έναν χρόνο μετά δεν έχει γίνει καμία εκταμίευση για καμία από τις τέσσερις δράσεις του ΕΠΑΝΕΚ, ενώ για τρία από αυτά δεν έχουν εκδοθεί αποφάσεις ένταξης ή ακόμα χειρότερα δεν έχουν ολοκληρωθεί καν οι αξιολογήσεις των φακέλων. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα πάνω από 25.000 επιχειρηματικές προτάσεις να βρίσκονται εδώ και έναν χρόνο σε φάση αναμονής, ενώ θα μπορούσαν είτε να έχουν δημιουργηθεί χιλιάδες νέες επιχειρήσεις είτε να αναβαθμιστούν υφιστάμενες. Σύμβουλοι επιχειρήσεων που ασχολούνται με την κατάθεση φακέλων για προγράμματα ΕΣΠΑ αλλά και ενδιαφερόμενοι, που υπέβαλαν αιτήσεις και βρίσκονται εδώ και έναν χρόνο στο σκοτάδι για την τύχη της πρότασής τους, δηλώνουν αγανακτισμένοι. Ωστόσο κανένας δεν θέλησε να μιλήσει επωνύμως ενόσω είναι σε εξέλιξη η διαδικασία της αξιολόγησης…

Οι καθυστερήσεις ανά πρόγραμμα

Οι οδηγοί για τις τέσσερις δράσεις του ΕΠΑΝΕΚ προδημοσιεύτηκαν τον Νοέμβριο του 2015, ενώ ακολούθησε εκτεταμένη διαβούλευση. Τελικώς και οι τέσσερις δράσεις προκηρύχθηκαν στις 11 Φεβρουαρίου 2016. Στη συνέχεια για δύο από τις τέσσερις δράσεις η υποβολή των προτάσεων (πλέον μόνο ηλεκτρονικά) ολοκληρώθηκε τον Μάιο του 2016 και άλλες δύο (επίσης ηλεκτρονικά) τον Ιούλιο του 2016.
Όλο αυτό το διάστημα μέχρι και σήμερα όσοι περίμεναν να δημιουργήσουν τη δική τους επιχείρηση με την οικονομική βοήθεια των κοινοτικών κονδυλίων βρίσκονται υπ’ ατμόν. Γιατί μετά την υποβολή της πρότασης, έχουν να περιμένουν την έκδοση της απόφασης προσωρινής αξιολόγησης, στη συνέχεια οι δυνητικοί δικαιούχοι να υποβάλουν τα δικαιολογητικά τους, να περιμένουν να ελεγχθούν για να διαπιστώσουν αν τελικά εντάσσονται στο πρόγραμμα. Βέβαια η απόφαση ένταξης δεν σημαίνει ταυτόχρονα και εκταμίευση της επιχορήγησης, καθώς απαιτούνται οι διαδικασίες υποβολής αιτήματος ελέγχου και της πιστοποίησης από τον αρμόδιο φορέα διαχείρισης, ΕΦΕΠΑΕ.
Συγκεκριμένα:
01. «Ενίσχυση της αυτοαπασχόλησης πτυχιούχων τριτοβάθμιας εκπαίδευσης» (α’ κύκλος). Ο προϋπολογισμός της δημόσιας δαπάνης, κατόπιν αύξησης, ανήλθε σε 75 εκατ. ευρώ και προσέλκυσε χιλιάδες προτάσεις. Η υποβολή των επιχειρηματικών σχεδίων από τους πτυχιούχους (άνεργους και αυτοαπασχολούμενους) ολοκληρώθηκε στις 10 Μαΐου 2016.
Συγκεκριμένα, υποβλήθηκαν 16.193 προτάσεις προϋπολογισμού 392 εκατ. ευρώ (εκ των οποίων οι 3.480 στην Κεντρική Μακεδονία προϋπολογισμού 84 εκατ. ευρώ). Πέρασαν πέντε μήνες για να εκδοθεί, τον Οκτώβριο του 2016, η απόφαση της προσωρινής αξιολόγησης και να εγκριθούν προσωρινά 2.444 προτάσεις (προϋπολογισμού 62 εκατ. ευρώ), από τις οποίες οι 672 στην Κεντρική Μακεδονία (16,84 εκατ. ευρώ) και άλλοι έξι μέχρι να κατατεθούν τα δικαιολογητικά των δυνητικών δικαιούχων και να ελεγχθούν, και στη συνέχεια να εκδοθούν οριστικές αποφάσεις.
Μόλις τον Απρίλιο του 2017 ένα χρόνο μετά την προκήρυξη εντάχθηκαν οριστικά στη δράση 1.372 προτάσεις, ενώ αναμένονται και άλλες αποφάσεις μέχρι να συμπληρωθεί ο αριθμός των 2.135 που τελικώς υπέβαλλαν δικαιολογητικά. Από το σύνολο της δημόσιας δαπάνης που αντιστοιχούσε σε αυτές τις προτάσεις, δηλαδή 34,27 εκατ. ευρώ, δεν έχει εκταμιευτεί μέχρι στιγμής ούτε ένα ευρώ!
Σαν να μην έφταναν όλα αυτά, διαπιστώθηκαν λάθη στην αξιολόγηση των επενδυτικών σχεδίων που ήδη εντάχθηκαν (απόφαση της ειδικής γραμματέας Διαχείρισης προγραμμάτων ΕΤΠΑ, Ε. Φωτονιάτα, που δημοσιεύτηκε στη Διαύγεια στις 11/7/2017) και πλέον οι αξιολογητές καλούνται να επανεξετάσουν και να διορθώσουν τα λάθη, ενώ επίσης με βάση την απόφαση υπήρξε αλλαγή στάσης από το υπουργείο στον τρόπο υπολογισμού βαθμολογούμενων κριτηρίων και στις προϋποθέσεις συμμετοχής των ανέργων.
02. «Νεοφυής επιχειρηματικότητα» (α’ κύκλος). Ο προϋπολογισμός της δημόσιας δαπάνης, κατόπιν αύξησης, ανήλθε σε 72 εκατ. ευρώ. Η υποβολή των προτάσεων ολοκληρώθηκε τον Μάιο του 2016. Υποβλήθηκαν 5.626 προτάσεις (εκ των οποίων οι 1.097 στην Κεντρική Μακεδονία). Πέρασαν οκτώ μήνες μέχρι να εκδοθεί η απόφαση προσωρινής αξιολόγησης, φέτος τον Φεβρουάριο του 2017, για να γίνει γνωστό ότι προκρίθηκαν 1.526 προτάσεις προϋπολογισμού 86 εκατ. ευρώ (εκ των οποίων 470 στην Κ. Μακεδονία με προϋπολογισμό 22,22 εκατ. ευρώ). Οι δυνητικοί δικαιούχοι κατέθεσαν τα δικαιολογητικά τους στα μέσα του Ιουνίου και μέχρι στιγμής δεν έχουν εκδοθεί οριστικές αποφάσεις. Φαντάζει πολύ δύσκολο να γίνουν εκταμιεύσεις εντός του 2017.
03. «Αναβάθμιση πολύ μικρών και μικρών επιχειρήσεων για την είσοδό τους σε νέες αγορές» (α’ κύκλος). Η υποβολή των επενδυτικών σχεδίων ολοκληρώθηκε τον Ιούλιο του 2016. Λόγω του μεγάλου ενδιαφέροντος η δημόσια δαπάνη αυξήθηκε σε 230 εκ. ευρώ. Αρχικά υποβλήθηκαν 9.577 προτάσεις συνολικού προϋπολογισμού 1 δισ. ευρώ (εκ των οποίων 1.998 στην Κ. Μακεδονία με προϋπολογισμό 147,6 εκατ. ευρώ). Χρειάστηκε να περάσει ένας ολόκληρος χρόνος, για να εκδοθεί η απόφαση της προσωρινής αξιολόγησης και να γίνει γνωστό ότι στη β’ φάση περνούν 4.412 προτάσεις προϋπολογισμού 256,78 εκατ. ευρώ (εκ των οποίων οι 1.426 στην Κ. Μακεδονία με προϋπολογισμό 82,42 εκατ. ευρώ).
04. «Ενίσχυση τουριστικών μικρομεσαίων επιχειρήσεων για τον εκσυγχρονισμό τους και την ποιοτική αναβάθμιση των παρεχομένων υπηρεσιών». Η δράση προκηρύχτηκε τον Φεβρουάριο του 2016 με προϋπολογισμό δημόσιας δαπάνης 90 εκατ. ευρώ. Στις αρχές Ιουλίου που ολοκληρώθηκε η υποβολή των επενδυτικών σχεδίων είχαν υποβληθεί 2.550 προτάσεις προϋπολογισμού 139 εκατ. ευρώ (εκ των οποίων 267 στην Κ. Μακεδονία προϋπολογισμού 14,5 εκατ. ευρώ). Λόγω της μεγάλης καθυστέρησης αναμένεται οι διαδικασίες αξιολόγησης να ξεκινήσουν άμεσα με σκοπό να ολοκληρωθούν μέχρι τη ΔΕΘ. Όσο για την εκταμίευση των επιχορηγήσεων, είναι αμφίβολο αν θα γίνει εντός του 2017. Ενώ οι καθυστερήσεις έχουν χτυπήσει κόκκινο, συνεχώς τροποποιούνται οι οδηγοί υλοποίησης των προγραμμάτων, με αποτέλεσμα να δημιουργούν πρόσθετες καθυστερήσεις. Παράδειγμα, για το πρόγραμμα ενίσχυσης πτυχιούχων φθάσαμε στην 6η τροποποίηση και για το πρόγραμμα για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις φθάσαμε στην 8η τροποποίηση, με πολλές από αυτές να αφορούν διαδικασίες συμμετοχής των δικαιούχων και τον τρόπο υλοποίησής τους, κάτι που φανερώνει «κακό σχεδιασμό και κακή εικόνα του προγράμματος έναντι της Ε.Ε. και των υποψηφίων» αναφέρουν άνθρωποι που ασχολούνται επαγγελματικά με την υποβολή φακέλων για προγράμματα ΕΣΠΑ.

Διαμαρτύρονται οι μηχανικοί

Οι καθυστερήσεις στην αξιολόγηση και εκταμίευση των επιχορηγήσεων για τα προγράμματα του ΕΠΑΝΕΚ αλλά και γενικότερα οδήγησαν το ΤΕΕ – Τμήμα Κεντρικής Μακεδονίας να επισημάνει σε επιστολή του προς τον αναπληρωτή υπουργό Οικονομίας Αλ. Χαρίτση τις σημαντικές καθυστερήσεις και την έντονη γραφειοκρατία που σημειώνονται στα προγράμματα ενίσχυσης της επιχειρηματικότητας του ΕΣΠΑ 2012 – 2020. Ειδικότερα, όπως αναφέρεται, μέχρι σήμερα σε τρεις δράσεις του ΕΠΑΝΕΚ 2014 – 2020, στις οποίες έχουν ενταχθεί εκατοντάδες μηχανικοί-μέλη του ΤΕΕ/ΤΚΜ (ειδικότερα στο πρώτο), δεν έχουν ξεκινήσει οι διαδικασίες εκταμίευσης των κονδυλίων. Καθυστερήσεις παρατηρούνται και στην έναρξη του προγράμματος «Εξοικονόμηση κατ’ οίκον» (με το οποίο περιμένουν να δουλέψουν χιλιάδες μηχανικοί), αλλά και στην αξιολόγηση των επενδυτικών σχεδίων του νέου αναπτυξιακού νόμου 4399/2016 (μόλις προχθές δόθηκε τελικά το πράσινο φως για την έναρξη της).

Πυρά από την αντιπολίτευση

Για την κατάσταση αυτή η κυβέρνηση δέχτηκε τα πυρά βουλευτών της αντιπολίτευσης, που με σχετικές ερωτήσεις στη Βουλή έκαναν λόγο για τραγικές καθυστερήσεις στην ανακοίνωση των αποτελεσμάτων του ΕΠΑΝΕΚ (Ντ. Μπακογιάννη, Στ. Καλαφάτης) και για μηδενική απορρόφηση πόρων του ΕΠΑΝΕΚ για την τόνωση της επιχειρηματικότητας (Χρ. Δήμας με πέντε ερωτήσεις το τελευταίο εξάμηνο). Στις απαντήσεις του ο κ. Χαρίτσης αρκέστηκε να επαναλάβει τις επιδόσεις της κυβέρνησης στον τομέα απορρόφησης κονδυλίων του ΕΣΠΑ γενικά (και όχι για το ΕΠΑΝΕΚ) έκανε λόγο για την αποτελεσματικότητα της κυβέρνησης και τη μείωση της γραφειοκρατίας στη διαδικασία υποβολής του φακέλου. Μόνο που από αυτό το σημείο μέχρι το «ταμείο» οι ενδιαφερόμενοι θα πρέπει να περιμένουν για πάνω από ενάμιση χρόνο…
Σε μία από τις τελευταίες ερωτήσεις του στη Βουλή, ο κ. Δήμας αποκάλυψε ότι η ελληνική κυβέρνηση έπρεπε μέχρι το τέλος του 2016 να παρουσιάσει το σχεδιασμό της για τα 970 εκατ. ευρώ των πρόσθετων πόρων, που προέκυψαν από την τεχνική προσαρμογή των Ευρωπαϊκών Διαρθρωτικών και Επενδυτικών Ταμείων, που με βάση τις κατευθύνσεις της Κομισιόν θα έπρεπε να διοχετευτούν μεταξύ άλλων για την καταπολέμηση της ανεργίας και την ενίσχυση των μικρομεσαίων επιχειρήσεων, την προστασία του περιβάλλοντος και το προσφυγικό. Ο βουλευτής ζήτησε να πληροφορηθεί αν είναι αληθές ότι έχει σταλεί επιστολή της επιτρόπου Κ. Κρέτσου από τις 28-06-2017, ενημερώνοντας ότι αν δεν σταλεί ο σχεδιασμός για τους πρόσθετους πόρους μέχρι τον Σεπτέμβριο, η χώρα μας θα χάσει τα χρήματα για το 2017. Μένει να δούμε ποιά είναι η αλήθεια.

Επανάληψη εξαγγελιών ενόψει ΔΕΘ

Με στόχο να γεμίσει η ατζέντα των εξαγγελιών του πρωθυπουργού από το βήμα της Διεθνούς Έκθεσης Θεσσαλονίκης (ΔΕΘ) οι «μηχανές» της κυβέρνησης έχουν ανεβάσει στροφές. Έτσι τον Σεπτέμβριο θα επιδιωχθεί να έχουν ανακοινωθεί αποτελέσματα αξιολόγησης για όλες τις δράσεις όπου υπάρχει εκκρεμότητα και να εξαγγελθεί η… επικείμενη εκταμίευση των επιχορηγήσεων. «Σίγουρα όμως χάθηκε χρόνος για το 2017, που είναι και η χρονιά εφαρμογής του κανόνα Ν+3 όπου αν δεν πιάσουμε τους στόχους, κινδυνεύουμε να χάσουμε κονδύλια» σχολιάζουν ειδικοί επί του θέματος.
Παράλληλα η ηγεσία του υπουργείου Οικονομίας και Ανάπτυξης αναμένεται να ανακοινώσει την προκήρυξη νέων προγραμμάτων. Μόνο που για τα ίδια προγράμματα έχουν γίνει ανακοινώσεις τουλάχιστον πέντε φορές μέχρι σήμερα. Ήδη από τα τέλη του καλοκαιριού του 2016 και ενώ διαφαίνονται οι μεγάλες καθυστερήσεις στις τέσσερις δράσεις του ΕΠΑΝΕΚ 2014 – 2020 η κυβέρνηση εξήγγειλε την έναρξη του β’ κύκλου των δράσεων «Νεοφυής Επιχειρηματικότητα, Αυτοαπασχόληση Πτυχιούχων, Ενίσχυση Πολύ Μικρών Επιχειρήσεων» καθώς και νέες δράσεις για τη βιομηχανία, τον τουρισμό, την εξωστρέφεια και την έρευνα-τεχνολογία. Για παράδειγμα τον Ιούλιο του 2016 η πολιτική ηγεσία του υπουργείου ανακοίνωσε την… επικείμενη προκήρυξη του β’ κύκλου των προσκλήσεων μέχρι το τέλος Σεπτεμβρίου (2016), απαντώντας σε σχετική κοινοβουλευτική ερώτηση, ο τότε υπουργός Ανάπτυξης Γ. Σταθάκης τοποθέτησε το χρονοδιάγραμμα για τον Οκτώβριο του 2016, μετά τον ανασχηματισμό η νέα πολιτική ηγεσία του υπουργείου Οικονομίας και Ανάπτυξης μετέθεσε την προθεσμία για τα τέλη του 2016… και πάει λέγοντας.
Οι εξαγγελίες που συνεχώς επαναλαμβάνονται και η μετάθεση των χρονοδιαγραμμάτων έχει προκαλέσει την αγανάκτηση του επιχειρηματικού κόσμου και ιδίως των νέων ανθρώπων και επιστημόνων που περιμένουν ως μάννα εξ Ε.Ε. τη χρηματοδότηση για να κάνουν ένα νέο ξεκίνημα.
Μάλιστα το Υπουργείο Ανάπτυξης στις αρχές του 2017 προχώρησε σε έκδοση εντύπου με τις παραπάνω προκηρύξεις καθώς και άλλες (23 στο σύνολο) να μετατίθενται εντός του 2017. Όμως μέχρι σήμερα μόλις 5 έχουν προκηρυχθεί.
Σε σχέση με τους Β’ κύκλους των προγραμμάτων των τριών εκ των τεσσάρων δράσεων (Πτυχιούχοι, Αναβάθμιση ΜΜΕ, Νεοφυής Επιχειρηματικότητα) μέχρι στιγμής το Υπουργείο Ανάπτυξης προχώρησε στις 8 Ιουνίου στην προκήρυξη του β’ κύκλου ενίσχυσης της αυτοαπασχόλησης των πτυχιούχων τριτοβάθμιας εκπαίδευσης (η έναρξη της ηλεκτρονικής υποβολής μπορεί να γίνει από 5-7-2017 έως 9-8-2017, από 6-9-2017 έως 11-10-2017 και από 8-11-2017 έως 13-12-201). Όμως στο μεταξύ δεν έχουν εκδοθεί τα οριστικά αποτελέσματα του α’ κύκλου, εγκλωβίζοντας όσους είχαν πρόθεση να καταθέσουν ένσταση.
Στις εξαγγελίες της ΔΕΘ αναμένεται να περιληφθούν και οι προκηρύξεις για προγράμματα εξωστρέφειας, τουρισμού, περιβαλλοντικής βιομηχανίας, cluster αγροδιατροφής, ενίσχυσης επιχειρήσεων αγροδιατροφής κ.λπ. με σφιχτά χρονοδιαγράμματα για την υποβολή των επενδυτικών τους σχεδίων. Όμως σύμβουλοι επιχειρήσεων, ειδικοί στα προγράμματα ΕΣΠΑ, σημειώνουν ότι «για τα νέα προγράμματα δεν υπάρχουν εξαρχής πλήρως έτοιμοι οδηγοί των προγραμμάτων, δεν έχει γίνει καμία διαβούλευση με επιστημονικούς-επιχειρηματικούς-κλαδικούς-παραγωγικούς φορείς, ενώ και τα πληροφοριακά συστήματα, που δημιουργούν καθυστερήσεις, δεν είναι έτοιμα ούτε καν σε επίπεδο τεχνικού σχεδιασμού».
Επίσης τον Σεπτέμβριο αναμένεται να προκηρυχτεί το πρόγραμμα για την ενεργειακή αναβάθμιση σπιτιών για 40.000 νοικοκυριά, με προϋπολογισμό 300 εκατ. ευρώ από το ΕΣΠΑ και 70 εκατ. ευρώ τραπεζικά δάνεια. Το εν λόγω πρόγραμμα έχει εξαγγελθεί δεκάδες φορές από το 2015 μέχρι σήμερα. Σε αυτήν τη φάση έχει ήδη εκδοθεί το ΦΕΚ, αλλά εκκρεμεί ο διαγωνισμός για την επιλογή των τραπεζικών ιδρυμάτων που θα χορηγούν τα δάνεια. Κατόπιν τούτων το πιθανότερο είναι να υπάρξουν και άλλες καθυστερήσεις μέχρι την υποβολή αιτήσεων από τους ενδιαφερόμενους ενώ όπως επικαλούνται στελέχη του ΤΕΕ κάθε άλλο παρά βέβαιο είναι ότι εντός του 2017 θα υπάρξουν σχετικές εκταμιεύσεις.

 

Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα «Μακεδονία της Κυριακής» την Κυριακή 6 Αυγούστου 2017

blog comments powered by Disqus
thesspress

thesspress

info@thesspress.gr